Troglodytes troglodytes
De Winterkoning heeft een eerder gedrongen formaat van ongeveer 10 cm en is bruin van kleur met een lichte onderkant. Mannetjes en vrouwtjes zijn vrijwel identiek, waarbij het mannetje iets groter kan zijn. Kenmerkend is zijn opgerichte staart en korte vleugels. Deze vogel kan verward worden met andere kleine vogels, zoals de grote winterkoning of de heggenmus, maar onderscheidt zich door zijn unieke zang en gedrag.
Winterkoningen komen vaak voor in dichte vegetatie zoals hagen, tuinen en bosranden. Ze voeden zich voornamelijk met insecten, spinnen en andere kleine ongewervelden. De voortplanting vindt plaats in het voorjaar, waarbij het mannetje een nest bouwt in een holte of beschutte plek. Ze zijn veelal standvogels, maar kunnen in strenge winters naar warmere gebieden trekken op zoek naar voedsel.
De Winterkoning is een veelvoorkomende soort in Nederland en België en het hele jaar door te zien. Met name in de winter zijn ze makkelijk te observeren, omdat ze zich in de nabijheid van menselijke woningen ophouden. Ze worden vaak gehoord voordat ze gezien worden, dankzij hun karakteristieke zang. De soort is niet zeldzaam en heeft een stabiele populatie in dit gebied.
De Winterkoning heeft een gunstige beschermingsstatus en de populatie lijkt stabiel te zijn. Er zijn geen specifieke bedreigingen bekend die de soort in Nederland en België ernstig in gevaar brengen. Habitatverlies door ontbossing of intensieve landbouw kan mogelijk invloed hebben, maar vooralsnog is de soort niet als bedreigd geclassificeerd.