Tachybaptus ruficollis
De dodaars is de kleinste fuut van Nederland, herkenbaar aan zijn compacte lichaam, korte nek en puntige snavel. In het broedseizoen heeft hij een opvallend roodbruine hals en wangen, terwijl hij in de winter soberder gekleurd is. Deze watervogel leeft vooral in zoetwaterplassen, meren en sloten met veel oevervegetatie. Hij duikt behendig onder water op zoek naar kleine vissen, insecten en andere waterdiertjes. De dodaars is vaak te horen door zijn kenmerkende trillende roep, vooral in het voorjaar. Hij bouwt zijn nest meestal verborgen tussen het riet of andere waterplanten.
De Dodaars is een kleine vogel van ongeveer 23-30 cm met een karakteristieke gedrongen bouw en een korte nek. Het mannetje heeft tijdens de broedtijd een opvallende kastanjebruine hals en een donkere rug, terwijl het vrouwtje en de jongen minder kleurrijk zijn, met een grijsbruin verenkleed. De Dodaars is te verwarren met andere futen of kleine watervogels, maar zijn kortere hals en stevige bouw maken hem herkenbaar. Bij het zwemmen steekt hij zijn kop vaak boven water, wat een typisch kenmerk is.
Dodaars leeft voornamelijk in waardevolle waterhabitats zoals moerassen, rietvelden en andere waterrijke gebieden met voldoende vegetatie. Zijn dieet bestaat uit kleine vissen, insecten en waterplanten. De soort broedt in de zomer, waarbij het vrouwtje een nest bouwt van vegetatiemateriaal op het water. Beide ouders zorgen voor de verzorging van de jongen. Dodaars is een standvogel, maar kan in de winter naar mildere gebieden trekken wanneer zijn leefgebied bevriest.
In Nederland en België is de Dodaars vooral te zien in de zomermaanden, van april tot september, wanneer zij daar broeden. De soort komt voor in diverse waterrijke gebieden in het binnenland en langs de kust. Over het algemeen is de Dodaars niet bijzonder talrijk, maar in geschikte habitats kan hij lokaal vaak worden waargenomen. In sommige gebieden zijn de aantallen de afgelopen jaren redelijk stabiel gebleven.
De Dodaars staat momenteel niet als bedreigd op de Rode Lijst van vogels in Nederland en België. De soort profiteert van het behoud en herstel van moerasgebieden en waterrijke natuur. Bedreigingen zijn er echter door habitatverlies als gevolg van drooglegging en vervuiling van wateren. Verdere specifieke bescherming maatregelen zijn niet bekend.
De best beoordeelde foto's van deze soort.

De dodaars, onze kleinste fuut, is een meester in het onderwater verdwijnen en vaak lastig te fotograferen. Maar deze ochtend in de vogelkijkhut bij de Veenhuizerstukken in Stadskanaal had ik geluk. Het water lag er spiegelglad bij en ineens zwom dit schuwe vogeltje verrassend dichtbij. Zijn warme, roodbruine veren en het subtiele gele vlekje bij zijn snavel staken prachtig af tegen het blauwe water. Een kort moment van stilte en focus, en ik kon hem precies zo vastleggen als ik hoopte. Een bijzonder moment dat ik graag deel!
De laatste waarnemingen van deze soort.