Zwarte rat

De Zwarte rat heeft een slanker en langer lichaam dan de huishoudrat, met een totale lichaamslengte van 20 tot 25 cm, exclusief de staart die vaak even lang is. De vacht is meestal zwart of donkerbruin, en de oren zijn relatief groot en naakt. Mannetjes zijn meestal iets groter dan vrouwtjes, maar het verschil is niet altijd duidelijk zichtbaar. Jonge Zwarte ratten hebben een nog kleinere lichaamsgrootte en een minder ontwikkelde vacht. De soort kan soms verward worden met de Huishoudrat (Rattus norvegicus), maar de Zwarte rat is minder robuust en heeft een langere staart.

Zwarte ratten komen voor in stedelijke omgevingen, waar ze zich vaak nestelen in gebouwen, scheuren en ondergrondse tunnels. Ze zijn omnivoren en hun dieet bestaat uit granen, fruit, en soms insecten. De voortplanting vindt het hele jaar door plaats, met een piek in de warmere maanden, waarbij vrouwtjes 3 tot 6 jongen per nest kunnen krijgen. Deze jongen zijn na 3 tot 4 weken bloots gesteld aan de omgeving en zijn dan zelfstandig. Trekgedrag is niet typisch voor deze soort; ze zijn meestal sedentair.

In Nederland en België is de Zwarte rat voornamelijk te vinden in stedelijke gebieden, waar voedselbronnen en schuilplaatsen aanwezig zijn. De soort is vrij algemeen in het zuiden van Nederland en delen van België, maar komt ook in andere delen voor, vooral in havensteden. Ze zijn minder aanwezig in landelijke gebieden. De aanwezigheid van de Zwarte rat is in de afgelopen decennia afgenomen, maar ze zijn nog steeds te zien in bepaalde gebieden.

De Zwarte rat heeft geen speciale bescherming, maar staat wel onder druk door habitatverlies en vervuiling. De trend in de populaties is moeilijk te bepalen, maar er zijn zorgen over de afname in verschillende gebieden. De soort heeft te maken met concurrentie van de Huishoudrat en andere knaagdieren, wat ook bijdraagt aan hun afname.