De Bruine heggenmus is een kleine zangvogel, met een lengte van ongeveer 14-15 cm. Zijn verenkleed is overwegend bruin, met een lichtere buik en een karakteristieke, onopvallende tekening op de kop. Mannelijke en vrouwelijke vogels zijn moeilijk te onderscheiden, maar de man kan iets feller gekleurd zijn. Jongere vogels zijn vaak nog fletser van kleur en hebben een minder duidelijke tekening. De Bruine heggenmus kan verwarrend zijn met de gewone heggenmus, maar de laatste heeft een meer grijsachtig verenkleed.
De Bruine heggenmus komt voor in open bosachtige gebieden, varens en struikgewas, waar hij zich voedt met insecten en zaden. De voortplanting vindt plaats in de zomermaanden, met een voorkeur voor dichte vegetatie om nesten te bouwen. Het nest wordt meestal gebouwd in struiken dicht bij de grond. Deze soort heeft een gematigd trekgedrag, migrerend naar zachtere klimaten tijdens de winterperiode, vooral vanuit bergachtige gebieden.
In Nederland kun je de Bruine heggenmus vooral waarnemen tijdens de wintermaanden, wanneer ze uit de omliggende gebieden komen. Het aantal waarnemingen is beperkt en de soort wordt als zeldzaam beschouwd in Nederland en België. Het is te verwachten in parken, tuinen en op plekken met voldoende schuilgelegenheid.
De Bruine heggenmus staat op de Nederlandse Rode Lijst als kwetsbaar, met een afname in populaties door habitatverlies en veranderingen in landbouwpraktijken. Specifieke bedreigingen zijn niet gedetailleerd bekend, maar de afname van geschikte vouwwijkareas en nestlocaties vormt een risico voor de soort.