De Patrijs heeft een algemene lengte van 30 tot 32 centimeter en weegt tussen de 600 en 1.000 gram. Kenmerken zijn het bruin-grijze verenkleed met zwarte en lichte strepen, en een duidelijke zwarte halsband rond de nek. Mannetjes en vrouwtjes zijn moeilijk van elkaar te onderscheiden, maar het mannetje heeft vaak een helderdere kleur en een iets grotere lichaamsgrootte. Jonge Patrijzen zijn nog minder herkenbaar en hebben een meer doffe kleur. De Patrijs kan soms verward worden met andere hoendersoorten zoals de Kwartel of de Houtsnip, maar deze zijn meestal kleiner.
De Patrijs is een grondbewonende vogel die zich vooral ophoudt in open land met graan- en akkerbouwgewassen. Zijn dieet bestaat voornamelijk uit zaden, granen en insecten, wat hem helpt bij een goede voeding. Tijdens de voortplanting in het voorjaar maakt het vrouwtje een nest op de grond waarin ze meestal 10 tot 15 eieren legt. De eieren komen na ongeveer 23 dagen uit. De Patrijs is meestal een standvogel, maar in sommige gevallen kunnen ze kleine trekbewegingen maken.
In Nederland kun je de Patrijs voornamelijk aantreffen in het Agrarisch gebied, vooral in de provincies Zeeland, Limburg en het oosten van Noord-Brabant. De soort is afhankelijk van de aanwezige landbouwstructuren en kan in de winter ook in grotere groepen voorkomen. In België is de Patrijs ook aanwezig, maar minder algemeen dan vroeger. De soort wordt als kwetsbaar beschouwd door de afname van zijn leefgebied.
De Patrijs staat als kwetsbaar op de Rode Lijst van vogels in Nederland. De populatie is de afgelopen decennia sterk afgenomen door habitatverlies, intensieve landbouwpraktijken en predatie. Beschermingsmaatregelen zijn gericht op het behoud en herstel van geschikt leefgebied, zoals het bevorderen van extensieve landbouw en het creëren van nestgelegenheid.