
Soort · Kraaien en raven
Nucifraga caryocatactes
Foto: De notenkraker midden in een woonwijk. door Jeanet Pepping
De Notenkraker is een middelgrote vogel, ongeveer 30 tot 34 centimeter lang, met een sterke, dikke snavel die ideaal is voor het kraken van noten. Hij heeft een bruinachtige kleur met lichte vlekken op zijn buik en een witte streep over de ogen. Zowel mannelijke als vrouwelijke Notenkrakers zien er hetzelfde uit, en ook jonge vogels hebben een vergelijkbaar uiterlijk, hoewel ze wat minder helder van kleur zijn. Ze kunnen verwarrend worden met andere kraaiachtigen, maar het unieke patroon op hun veren en hun snavel onderscheiden hen.
Notenkrakers ondersteunen hun dieet met noten, vooral van de pijnboom, maar ook zaden en insecten, afhankelijk van het seizoen. Ze zijn vaak te vinden in gemengde bossen en berggebieden waar ze hun voedsel bron kunnen vinden. De voortplantingstemperatuur vindt meestal plaats in de lente, waarbij ze hun nesten bouwen in bomen. Ze hebben een gedeeltelijk migratoir gedrag, waarbij sommige individuen in het najaar naar zachtere gebieden trekken.
In Nederland en België is de Notenkraker een zeldzame verschijning, vooral in de wintermaanden als ze op zoek zijn naar voedsel. Ze zijn te zien in dennenbossen of gebieden met veel notenbomen. In sommige jaren komt de soort in grotere aantallen voor, vooral na een overvloedige gelijktijdige notenoogst in de noordelijke bossen. Dit kan zich dan uiten in een tijdelijke vestiging in de regio.
De Notenkraker heeft momenteel geen specifieke beschermingsstatus in Nederland en België, maar de soort is gevoelig voor veranderingen in milieu en habitatverlies, voornamelijk door boskap en verstedelijking. De populatietrend is niet goed gedocumenteerd, maar er zijn aanwijzingen dat hun leefomgeving onder druk staat door veranderingen in landgebruik.