Incidenteel/Periodiek. Minder dan 10 jaar achtereen voortplanting en toevallige gasten. Bron: Nederlands Soortenregister
De Monarchvlinder heeft een spanwijdte van 8 tot 10 centimeter en is voornamelijk oranje met zwarte aders en witte stippen aan de vleugelrand. Mannelijke Monarchvlinders zijn iets groter en hebben een zwarte lijn over de vleugels, terwijl vrouwtjes iets steviger zijn en vaak donkere vlekken op hun vleugels vertonen. Jongere exemplaren kunnen verschillen in kleurintensiteit en zijn vaak minder levendig dan volwassen vlinders. Ze kunnen soms verward worden met andere vlinders zoals de Vuurlibel of de Kleine Vos.
Monarchvlinders leven in open gebieden, tuinen en langs wegen. Ze voeden zich voornamelijk met nectar van bloeiende planten zoals melkdistels en andere nectar rijke bloemen. De voortplanting vindt plaats in het voorjaar, waarbij vrouwtjes eitjes leggen op de bladeren van bepaalde waardplanten, zoals de groengele soms ook wel als de 'pekelplant' aangeduid. Monarchvlinders staan bekend om hun migratie, waarbij ze over duizenden kilometers reizen naar warmere gebieden in het zuiden, hoewel dergelijke migraties in Nederland en België niet gebruikelijk zijn.
In Nederland en België is de Monarchvlinder uiterst zeldzaam en wordt sporadisch waargenomen. De soort kan vooral zichtbare worden in de zomermaanden, maar het aantal waarnemingen is laag, waardoor hij als een bijzondere verschijning wordt beschouwd. De meeste waarnemingen zijn meestal afkomstig van tuinen of natuurgebieden die bloemen bieden waar ze nectar uit kunnen halen. De aanwezigheid van de Monarch is sterk afhankelijk van de weersomstandigheden en beschikbaarheid van voedsel.
De Monarchvlinder staat niet op de Nederlandse of Belgische rode lijst voor bedreigde soorten, maar de populatie in Europa staat onder druk door habitatverlies en veranderingen in landbouwpraktijken. Er zijn geen specifieke beschermingsmaatregelen getroffen voor deze soort in Nederland en België. Door de afname van waardplanten en bloeiende nectarbronnen is er reden tot bezorgdheid over zijn toekomst, maar actuele trendgegevens ontbreken.