Bruine kiekendief

De bruine kiekendief is een middelgrote roofvogel met lange vleugels en een slank postuur. Mannetjes hebben een opvallend verenkleed met een grijze staart, zwarte vleugelpunten en roestbruine vleugeldekveren, terwijl vrouwtjes en juvenielen grotendeels donkerbruin zijn met een lichtgekleurde kruin die goed opvalt. De spanwijdte varieert van ongeveer 110 tot 130 centimeter. In vlucht te herkennen aan de trage, zwevende vleugelslag en de lage vlucht boven rietvelden. Kan in vlucht worden verward met andere kiekendieven, zoals de blauwe kiekendief, al verschillen deze soorten duidelijk in kleurpatroon en jachtgedrag.

De bruine kiekendief leeft in moerasgebieden, met name in de buurt van plassen, meren en rivieren met uitgestrekte rietkragen. Het voedsel bestaat vooral uit kleine zoogdieren, vogels en amfibieën, die hij opspoort door laag boven het riet te zweven. Broeden doet deze soort in nesten die goed verborgen liggen in het riet. Tijdens het broedseizoen laat hij spectaculaire baltsvluchten zien waarbij paren elkaar hoog in de lucht achtervolgen. De bruine kiekendief is een gedeeltelijke trekvogel: veel exemplaren migreren in de herfst naar Zuidwest-Europa of Noord-Afrika om in het voorjaar terug te keren naar de broedgebieden.

In Nederland en België is de bruine kiekendief een redelijk algemene broedvogel in geschikte moerasgebieden. Het grootste aantal broedparen bevindt zich in de waterrijke delen van Noord-Nederland, zoals Friesland en Groningen, en in Zeeland. De soort kan ook tijdens de voorjaars- en najaarstrek waargenomen worden op weg naar of vanuit de overwinteringsgebieden. Vooral in de zomermaanden is de kans groot om deze soort te zien.

De bruine kiekendief staat als gevoelig op de Nederlandse Rode Lijst en is beschermd onder de Europese Vogelrichtlijn. De belangrijkste bedreigingen zijn het verdwijnen van geschikte leefgebieden door verdroging en veranderingen in het landgebruik, zoals rietlandontginning. De instandhouding en het herstel van moerassen en rietvelden zijn essentieel voor het behoud van de soort.