Circus aeruginosus
De bruine kiekendief (Circus aeruginosus) is een grote roofvogel die bekendstaat om zijn kenmerkende vliegbewegingen boven rietvelden en wetlands. Deze soort komt vooral voor in waterrijke gebieden en is in Nederland en België een broedvogel van open landschappen met veel rietvegetatie.
De bruine kiekendief is een middelgrote roofvogel met lange vleugels en een slank postuur. Mannetjes hebben een opvallend verenkleed met een grijze staart, zwarte vleugelpunten en roestbruine vleugeldekveren, terwijl vrouwtjes en juvenielen grotendeels donkerbruin zijn met een lichtgekleurde kruin die goed opvalt. De spanwijdte varieert van ongeveer 110 tot 130 centimeter. In vlucht te herkennen aan de trage, zwevende vleugelslag en de lage vlucht boven rietvelden. Kan in vlucht worden verward met andere kiekendieven, zoals de blauwe kiekendief, al verschillen deze soorten duidelijk in kleurpatroon en jachtgedrag.
De bruine kiekendief leeft in moerasgebieden, met name in de buurt van plassen, meren en rivieren met uitgestrekte rietkragen. Het voedsel bestaat vooral uit kleine zoogdieren, vogels en amfibieën, die hij opspoort door laag boven het riet te zweven. Broeden doet deze soort in nesten die goed verborgen liggen in het riet. Tijdens het broedseizoen laat hij spectaculaire baltsvluchten zien waarbij paren elkaar hoog in de lucht achtervolgen. De bruine kiekendief is een gedeeltelijke trekvogel: veel exemplaren migreren in de herfst naar Zuidwest-Europa of Noord-Afrika om in het voorjaar terug te keren naar de broedgebieden.
In Nederland en België is de bruine kiekendief een redelijk algemene broedvogel in geschikte moerasgebieden. Het grootste aantal broedparen bevindt zich in de waterrijke delen van Noord-Nederland, zoals Friesland en Groningen, en in Zeeland. De soort kan ook tijdens de voorjaars- en najaarstrek waargenomen worden op weg naar of vanuit de overwinteringsgebieden. Vooral in de zomermaanden is de kans groot om deze soort te zien.
De bruine kiekendief staat als gevoelig op de Nederlandse Rode Lijst en is beschermd onder de Europese Vogelrichtlijn. De belangrijkste bedreigingen zijn het verdwijnen van geschikte leefgebieden door verdroging en veranderingen in het landgebruik, zoals rietlandontginning. De instandhouding en het herstel van moerassen en rietvelden zijn essentieel voor het behoud van de soort.
De best beoordeelde foto's van deze soort.

In alle vroegte stond ik op mijn favoriete plekje bij de Veenhuizerstukken, toen deze majestueuze bruine kiekendief geruisloos langs kwam zweven. De zachte ochtendzon verlichtte zijn warme bruine veren, terwijl hij met krachtige, beheerste vleugelslagen over het landschap gleed. Een prachtig moment dat de rust en schoonheid van de natuur perfect samenvatte.

Op een rustige dag op Vlieland, bij het eind van de Kroonpolders, dook deze sierlijke bruine kiekendief plotseling op. Met zijn krachtige vleugels en scherpe blik zweefde hij boven het landschap, klaar om toe te slaan. Hoewel de foto misschien niet perfect is, is het moment dat ik hem in volle vlucht kon vastleggen onvergetelijk. De uitgestrekte horizon en het zachte licht van de dag maken het plaatje compleet. Een prachtig stukje natuur om even bij stil te staan.
De laatste waarnemingen van deze soort.