Certhia brachydactyla
De boomkruiper is een kleine, bruine zangvogel met een gebogen snavel en een opvallend gestreepte rug die helpt bij camouflage tegen boomschors. Hij beweegt zich spiraalsgewijs omhoog langs boomstammen op zoek naar insecten en spinnen, zijn belangrijkste voedselbron. Met zijn stijve staartveren ondersteunt hij zich tijdens het klimmen. De boomkruiper komt voor in loof- en gemengde bossen, parken en tuinen met oude bomen. Zijn zang is een zachte, hoge triller. Door zijn gedrag en uiterlijk wordt hij vaak verward met de kortsnavelboomkruiper, maar hij heeft een iets langere snavel en een warmere tint in zijn verenkleed.
De Boomkruiper is een kleine vogel van ongeveer 12 tot 13 cm lang en weegt gemiddeld 8 tot 12 gram. Zijn verenkleed heeft een bruine kleur met witte en zwarte strepen, wat zorgt voor een uitstekende camouflagemogelijkheid. De volwassen man en vrouw zijn moeilijk van elkaar te onderscheiden, en jonge vogels lijken op volwassen exemplaren maar hebben iets minder uitgesproken kleuren. De Boomkruiper kan verwarring oproepen met de kleinere en lichtere Vink of de meer algemene Huiszanger, maar de klimmende manier van bewegen langs boomstammen is uniek voor deze soort.
De Boomkruiper is voornamelijk te vinden in gemengde loof- en naaldbossen, maar ook in parken en tuinen met voldoende bomen. Hij voedt zich vooral met insecten, spinnen en hun larven die hij onder de schors van bomen vindt. De voortplantingsperiode loopt van april tot juli, wanneer het paar een nest maakt in boomholtes of tussen schors. De Boomkruiper is over het algemeen een standvogel, maar kan lokaal bewegen op zoek naar voedsel en geschikt nestgebied.
In Nederland is de Boomkruiper een algemene soort in bossen en parken met oude bomen. Hij is het hele jaar door aanwezig, maar tijdens de wintermaanden kunnen ze in kleinere aantallen worden gezien. In België komt de Boomkruiper ook veel voor, met een soortgelijke spreiding in bossen en groenvoorzieningen. Door de aanpassing aan beboste gebieden is de Boomkruiper goed ingeburgerd in beide landen.
De Boomkruiper staat momenteel niet op de bedreigde soortenlijst en heeft een stabiele populatie in Nederland en België. De soort profiteert van het behoud van oude bossen en het behoud van diversiteit in het bos. Bedreigingen kunnen voortkomen uit intensieve bosbouw en het verlies van geschikte nestplaatsen, maar concrete cijfers of trends zijn niet beschikbaar.
De best beoordeelde foto's van deze soort.

Nog geen 50 meter van huis hoorde ik al het kenmerkende geluid van de boompiepers. Het was een frisse, koude dag, maar dat hield me niet tegen om eropuit te trekken met mijn camera. Terwijl ik langs de bomen liep, viel mijn oog op deze kleine acrobaat, een boomkruiper, die behendig langs de stam omhoog klom. Zijn bruin-witte verenkleed ging bijna op in de bast, maar zijn sierlijke bewegingen trokken meteen mijn aandacht. Het blijft bijzonder hoe deze vogels zich perfect aanpassen aan hun omgeving. Een prachtig begin van mijn dag dichtbij huis!
De laatste waarnemingen van deze soort.