Calcarius lapponicus
De ijsgors is een opvallende zangvogel uit de toendra's van het hoge noorden. Hij is te herkennen aan zijn zwart-witte koptekening bij de mannetjes in broedkleed, terwijl vrouwtjes en winterkleed vogels meer bruin gestreept zijn. Deze soort leeft in open, koude gebieden zoals toendra's en kustvlakten, maar trekt in de winter naar graslanden en akkers in gematigde streken. IJsgorzen voeden zich voornamelijk met zaden, aangevuld met insecten tijdens het broedseizoen. Hun roep is een zacht, melodieus geluid dat vaak te horen is in hun leefgebied. In Nederland is de ijsgors een zeldzame wintergast.
De IJsgors is een middelgrote zangvogel met een lengte van ongeveer 15 tot 18 cm. Mannelijke IJsgorzen hebben een opvallend zwart en wit verenkleed met een lichte borst en een herkenbare donkere 'kap' op hun hoofd. Vrouwelijke IJsgorzen zijn doorgaans minder felgekleurd en hebben een meer bruine tint. Jonge vogels vertonen een tussenvorm tussen de mannelijke en vrouwelijke kleurpatronen. Bij verwarring kan de IJsgors lijken op andere soorten als de Veldleeuwerik of de kleine Zanglijster, maar het kleurpatroon is vaak herkenbaar.
IJsgorzen geven de voorkeur aan open landschappen met korte begroeiing, zoals toendra’s en graslanden. Hun dieet bestaat voornamelijk uit zaden, insecten en andere plantaardige materie, wat hen helpt te overleven in koudere klimaten. Tijdens de broedtijd, die meestal in de zomer plaatsvindt, bouwen ze hun nest op de grond. IJsgorzen zijn trekvogels die in de herfst naar het zuiden trekken en in het voorjaar weer terugkeren naar hun broedgebieden.
In Nederland en België zijn IJsgorzen voornamelijk als wintergast te zien, met een piek in aantallen van november tot maart. Ze zijn vooral te vinden in open velden en weilanden, waar ze zich voeden met zaden. De soort komt niet in grote aantallen voor en wordt als redelijk zeldzaam beschouwd in deze regio's. In de wintermaanden kunnen ze echter soms in groepen worden waargenomen.
De IJsgors heeft een ongunstige beschermingstatus in Nederland, voornamelijk door verlies van leefgebied en veranderingen in landbouwpraktijken. De populaties vertonen een afname door deze bedreigingen. Het is belangrijk om hun voorkeur voor natuurlijke graslanden in gedachten te houden bij het ontwikkelen van natuurbeheerstrategieën.
De best beoordeelde foto's van deze soort.

Tijdens een wandeling door de Slufter op Texel hoopte ik stiekem mijn eerste sneeuwgors te zien. Terwijl ik de omgeving afspeurde, vlogen er plots een paar kleine vogeltjes voorbij. Mijn camera lag gelukkig klaar, en ik wist er eentje vast te leggen. Pas thuis, bij het bekijken van de foto, ontdekte ik dat het geen sneeuwgors was, maar een ijsgors! Een onverwachte verrassing en een bijzondere waarneming. Hoewel de ontmoeting kort was en de foto verre van perfect, voelde het als een klein cadeautje. Ik heb hem daarna niet meer gezien, maar dat ene moment maakte mijn dag helemaal goed.
De laatste waarnemingen van deze soort.